Yazılarımızı Paylaşmayı unutmayın! -
$ DOLAR → Alış: 7,75 / Satış: 7,78
€ EURO → Alış: 9,08 / Satış: 9,11

Akdeniz’den ilham alan şair ve yazarlar

Doç. Dr. Furkan Öztürk’ün araştırma yazısı. Edebiyatta akdeniz’den ilham alan yazar ve şairlerin araştırıldığı okunası bir makale.

Akdeniz’den ilham alan şair ve yazarlar
  • 11.02.2019
  • 502 kez okundu

EDEBİYATTA yaptığı tarih yolculuğunda Akdeniz’den ilham alan şair ve yazarları araştıran Doç. Dr. Furkan Öztürk, Evliya Çelebi’den günümüz yazarlarına kadar uzanan izleri takip etti. Akdeniz Üniversitesi’nde ‘Türk Edebiyatı’nda Akdeniz’ başlığıyla dersler veren Öztürk, Halikarnas Balıkçısı, Ahmet Hamdi Tanpınar, İlhan Berk, Nazım Hikmet, Edip Cansever, Cemal Süreyya gibi öne çıkan isimlerinin Akdeniz’le ilişkisini inceledi. Antalya’da yaşayan yazarları, bu kentten ilham alan şairleri ve Akdeniz’in edebiyatta göz ardı edilemez etkisini anlatan araştırmacı yazar Furkan Öztürk’le, bu coğrafyada geçen hikayelerle dolu bir söyleşide buluştuk.

ALTINCI KITA

‘Türk Edebiyatı’nda Akdeniz’ bağını en çok hissettiren yazarlar kimler?

Türk edebiyatının iki zeki, matrak ve idealist adamı Evliya Çelebi ve Halikarnas Balıkçısı’na ‘Türk Edebiyatı’nda Akdeniz’ dersimde çokça yer veriyorum. Antalya’ya 1650’li yıllarda gelip Kaleiçi’ni gezen Evliya Çelebi, bu kentin insanlara neden iyi geldiğininin ipuçlarını veriyor. Güneye sürgün olarak gelen Halikarnas Balıkçısı da, yurtdışından fideler getirerek bölgeye portakal ağaçları ve turunçlar dikiyor. ‘Altıncı Kıta Akdeniz’ adlı kitabında bu coğrafyayı insanlığın beşiği, ana kucağı gibi rahat ettiği yer olarak tarif ediyor ve üç semavi dinin bu havzada doğmasının boşuna olmadığını söylüyor.

ŞAİRLERİN DİLİNDEN

İkinci dönem Türk şairleri üzerinde Akdeniz imgesini araştırdığınızda nelerle karşılaştınız?

‘İkinci Yeni’ şairlerinden Cemal Süreyya’da, Şükrü Erbaş’ta, Haydar Ergülen’de, Edip Cansever’de, İlhan Berk’te Akdeniz imgesinin yansımaları var, bunları anlatıyorum. Antalya’da yaşamış Mine Urgan, Ahmet Kutsi Tecer gibi edebiyatçıların dilinden 1920’lerin farklı kültürleri buluşturan Antalyasından bahsediyorum. ‘Akdeniz Medeniyeti’ tezini ortaya koyan Yahya Kemal, Yakup Kadri, Ahmet Hamdi Tanpınar’ı inceliyorum.

Peki neden bu ilgi? Kentin güzelliğinden mi, köklü tarihinden mi?

Edebiyatçıların gözünden Antalya güzel bir konu… Kimi güzelliğine hayran olup, kimi de çok kültürlü yapısını ilginç bulup bahsediyor. Mine Urgan, 1940’larda Halide Edip Adıvar’ın asistanıyken geldiği Antalya’da farklı dinlerin birlikte yaşayışıyla ilgileniyor. Nazım Hikmet de ‘Memleketimden İnsan Manzaraları’ kitabında Antalyalı birinin ağzından bu kenti anlatıyor.

ANTALYALI GENÇ KIZA MEKTUP

Romanlarda ve dizelerdeki Antalya izlerinden bir iki örnek verir misiniz?

Cumhuriyet Meydanı yakınlarında yaşayan ve Antalya Lisesi’nde okuyan Ahmet Hamdi Tanpınar’ın en büyük zevki, akşamüstü Yavuz Özcan Parkı’nda oturup denizin kayaların içine girişini ve taşların aldığı renkleri izlemek… Deniz süt limanken güneşin vuruşuyla oluşan ‘ışık havuzu’ dediği pırıltıyı gördüğünde aklında ölüm fikri oluşuyor. Rüya, ölüm ve zaman üzerine şiirler yazan şair, bunu ‘Antalyalı Genç Kıza Bir Mektup’ta anlatıyor. Gönül Tecim adındaki Antalyalı bir öğrencinin mektubuna cevap veren Tanpınar, “Yazdıklarınızda beni okuduğunuza dair bir emare göremedim. Ama ben 30-40 yıl önce sizin oturduğunuz sıralarda oturuyordum. Bu mektubu kendi gençliğime seslenir gibi yazıyorum” diyor. Şiir estetiğinin oluştuğu ve kendisini bulduğu Antalya ile ilgili derin hislerini ona anlatıyor.

17’NCİ YÜZYILDA HİCİV

Eski edebiyat alanında özellikle ‘İskendername’ üzerine yaptığınız çalışma çok beğenildi. Neler yapıyorsunuz?

İskendername, İskender’in hayatının Doğu Edebiyatı’na yansımasıydı. İskender, bazı kültürlerde hükümdar, bazılarında Osmanlı sultanıyken, bazılarda ise firavun. Dünyayı fethettikten sonra 32 yaşında ölen bu adam, Doğu’yu da Batı’yı da etkilemiş ilginç bir figür. Ahmedi’nin İskendername’si ve bu alandaki eserlerle 3 yıl uğraştım. Yaklaşık 10 yıl Baki’yi inceleyip kitaplar hazırladım. Şimdi de 17’nci yüzyılda hicivi araştırıyorum. Osmanlı edebiyatının dev şairinden biri olan Nefi’nin yaptığın hicvin ne kadar sert olduğuna tanık oluyorum. Sadrazama, vezirlere, alimlere büyük bir cesaretle yönelttiği sözler şaşkınlık uyandırıyor.

MAVİ SÜRGÜN

Halikarnas Balıkçısı, bir dönem hapis yattıktan sonra Nazım Hikmet ve Sabahattin Ali’yle aynı dergide çalışıyor. Akdeniz’in masmavi sularına karşı yaşarken eserlerini kaleme alıyor. Kumsaldaki ayak izini alıp ayakkabı yaptırarak hediye ettiği bir genç kızla evleniyor. Balıkçı’nın yetiştiği Şakir Paşa ailesi, ilk kadın seramik sanatçısı Füreyya’dan yazar Şirin Devrim’e pek çok sanatçı çıkarmış. Halikarnas Balıkçısı ‘Mavi Sürgün’ kitabında, kızı İsmet Kabaağaçlı da, ‘Anılar Akın Akın’ kitabında bunlara yer veriyor.

(hürriyet)

Derin Devletin Derin Operasyonu BÖLÜM III
2000’den bu yana, iki büyük medya patronu, TÜSİAD’la beraber. Siyaseti dizayn etme çalışmalarında gizli temasların ‘odak noktası’ olan bu ekipti....
Derin Devletin Derin Operasyonu BÖLÜM II
Ancak “BÖLÜM I” de anlatılanların arka boyutu biraz farklı. O zaman dünya konjektör sistemine bir göz attığınızda Amerika, Irak devletine...
KPSS Lisans 2020 GY ( genel yetenek) GK (genel kültür) Soruları ve Cevapları
06.09.2020 tarihinde ülke geleinde yapılan kpss 2020 lisans genel kültür ve genel yetenek sınavı soruları ve cevapları haberimizdedir. forumlardan ve...
Derin Devletin Derin Operasyonu BÖLÜM I
İstanbul Ne kadar Yüksekte olursa olsun Ankara o kadar derindedir.Türk Devletinin Kendisi kuruluşu itibariyle derindir.Ancak Derinliğini Yüce Türk milletinden Almayan...
İbrahim GÜL, 11 aylık başkanlık sürecini anlattı!
Belen Belediye Başkanı İbrahim GÜL, belediye başkanlığı görevine geldiği 11 aylık süre içerisinde Belen'de ne gibi çalışmaların yapıldığı hakkında Belen...
Hendek Görkem Kebap Tel: 0 546 255 0761
Dürüm bizim işimiz, hendek kebap, görkem kebap, hendek görkem kebap, görkem kebap tel, görkem kebap telefon, hendek kebap tel, hendek...
Dünya Sağlık Örgütü’nün Coronavirüs planı ve işbirlikçileri
coronavirüs istatistikleri, koronavirüs analizleri, dünya sağlık örgütü ve koronavirüs planları,
Global Dengeler ile Dijital Para Sistemi
dijital para birimi nedir, dolar ne zaman bitecek, dijital para birimine ne zaman geçilecek, Bretton Woods Sistemi nedir, coronavirüs ve...
İskenderun Sağlık Meslek Lisesi Taşınıyor mu?
Hatay’ın İskenderun İlçesinde Akdeniz Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi adıyla bilinen Sağlık Meslek Lisesi’nin taşınacağı iddiaları öğrenci velileri tarafından tepkiyle...
Koronavirüs-Coronavirüs gerçekleri, Dünya Nüfusu ve Dengesi
coronovirüs gerçeği, coronavirüs gerçekleri, koronavirüs son durum, koronavirüs ve türkiye,
Türk bayrağını yırtan Yunan vekile AP’den ceza
AP'den Türk bayrağını yırtan Yunan vekile ceza, AP, Yunan Milletvekili, ceza, en son haber, haber, ab haberleri, yunanistan haberleri, türkiye...
AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik’ten Kılıçdaroğlu’na cevap!
AK Parti'den Kılıçdaroğlu'nun sözlerine yanıt, Recep Tayyip Erdoğan, Ömer Çelik, Kemal Kılıçdaroğlu, AK Parti, FETÖ, CHP, en son haber, haber,...
Elazığ depreminin yaraları sarılıyor
Elazığ depreminin yaraları sarılıyor, Elazığ, deprem, depremzede, , en son haber, haber, elazığ haberleri, deprem haberleri, sivrice haberleri,
Fenerbahçe’nin savunmadaki sıkıntısı devam ediyor
Fenerbahçe'de savunmaya bir türlü çözüm bulunamadı , Adil Rami, Fenerbahçe, Jailson, Ersun Yanal, en son haber, haber, fenerbahçe haberleri,
Davutoğlu: Cumhurbaşkanı adayıyım.
Ahmet Davutoğlu, Cumhurbaşkanı adayı olacak, Ahmet Davutoğlu, Gelecek Partisi, AK Parti, Çağlar Cilara, Nedim Yamalı, en son haber, haber, davutoğlu...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ

bahçeşehir escortbuca escortavcılar escortataköy escortankara escort