Yazılarımızı Paylaşmayı unutmayın! -
$ DOLAR → Alış: 5,63 / Satış: 5,65
€ EURO → Alış: 6,33 / Satış: 6,36

SON DAKİKA

Akdeniz’den ilham alan şair ve yazarlar

Doç. Dr. Furkan Öztürk’ün araştırma yazısı. Edebiyatta akdeniz’den ilham alan yazar ve şairlerin araştırıldığı okunası bir makale.

Akdeniz’den ilham alan şair ve yazarlar
  • 11.02.2019
  • 221 kez okundu

EDEBİYATTA yaptığı tarih yolculuğunda Akdeniz’den ilham alan şair ve yazarları araştıran Doç. Dr. Furkan Öztürk, Evliya Çelebi’den günümüz yazarlarına kadar uzanan izleri takip etti. Akdeniz Üniversitesi’nde ‘Türk Edebiyatı’nda Akdeniz’ başlığıyla dersler veren Öztürk, Halikarnas Balıkçısı, Ahmet Hamdi Tanpınar, İlhan Berk, Nazım Hikmet, Edip Cansever, Cemal Süreyya gibi öne çıkan isimlerinin Akdeniz’le ilişkisini inceledi. Antalya’da yaşayan yazarları, bu kentten ilham alan şairleri ve Akdeniz’in edebiyatta göz ardı edilemez etkisini anlatan araştırmacı yazar Furkan Öztürk’le, bu coğrafyada geçen hikayelerle dolu bir söyleşide buluştuk.

ALTINCI KITA

‘Türk Edebiyatı’nda Akdeniz’ bağını en çok hissettiren yazarlar kimler?

Türk edebiyatının iki zeki, matrak ve idealist adamı Evliya Çelebi ve Halikarnas Balıkçısı’na ‘Türk Edebiyatı’nda Akdeniz’ dersimde çokça yer veriyorum. Antalya’ya 1650’li yıllarda gelip Kaleiçi’ni gezen Evliya Çelebi, bu kentin insanlara neden iyi geldiğininin ipuçlarını veriyor. Güneye sürgün olarak gelen Halikarnas Balıkçısı da, yurtdışından fideler getirerek bölgeye portakal ağaçları ve turunçlar dikiyor. ‘Altıncı Kıta Akdeniz’ adlı kitabında bu coğrafyayı insanlığın beşiği, ana kucağı gibi rahat ettiği yer olarak tarif ediyor ve üç semavi dinin bu havzada doğmasının boşuna olmadığını söylüyor.

ŞAİRLERİN DİLİNDEN

İkinci dönem Türk şairleri üzerinde Akdeniz imgesini araştırdığınızda nelerle karşılaştınız?

‘İkinci Yeni’ şairlerinden Cemal Süreyya’da, Şükrü Erbaş’ta, Haydar Ergülen’de, Edip Cansever’de, İlhan Berk’te Akdeniz imgesinin yansımaları var, bunları anlatıyorum. Antalya’da yaşamış Mine Urgan, Ahmet Kutsi Tecer gibi edebiyatçıların dilinden 1920’lerin farklı kültürleri buluşturan Antalyasından bahsediyorum. ‘Akdeniz Medeniyeti’ tezini ortaya koyan Yahya Kemal, Yakup Kadri, Ahmet Hamdi Tanpınar’ı inceliyorum.

Peki neden bu ilgi? Kentin güzelliğinden mi, köklü tarihinden mi?

Edebiyatçıların gözünden Antalya güzel bir konu… Kimi güzelliğine hayran olup, kimi de çok kültürlü yapısını ilginç bulup bahsediyor. Mine Urgan, 1940’larda Halide Edip Adıvar’ın asistanıyken geldiği Antalya’da farklı dinlerin birlikte yaşayışıyla ilgileniyor. Nazım Hikmet de ‘Memleketimden İnsan Manzaraları’ kitabında Antalyalı birinin ağzından bu kenti anlatıyor.

ANTALYALI GENÇ KIZA MEKTUP

Romanlarda ve dizelerdeki Antalya izlerinden bir iki örnek verir misiniz?

Cumhuriyet Meydanı yakınlarında yaşayan ve Antalya Lisesi’nde okuyan Ahmet Hamdi Tanpınar’ın en büyük zevki, akşamüstü Yavuz Özcan Parkı’nda oturup denizin kayaların içine girişini ve taşların aldığı renkleri izlemek… Deniz süt limanken güneşin vuruşuyla oluşan ‘ışık havuzu’ dediği pırıltıyı gördüğünde aklında ölüm fikri oluşuyor. Rüya, ölüm ve zaman üzerine şiirler yazan şair, bunu ‘Antalyalı Genç Kıza Bir Mektup’ta anlatıyor. Gönül Tecim adındaki Antalyalı bir öğrencinin mektubuna cevap veren Tanpınar, “Yazdıklarınızda beni okuduğunuza dair bir emare göremedim. Ama ben 30-40 yıl önce sizin oturduğunuz sıralarda oturuyordum. Bu mektubu kendi gençliğime seslenir gibi yazıyorum” diyor. Şiir estetiğinin oluştuğu ve kendisini bulduğu Antalya ile ilgili derin hislerini ona anlatıyor.

17’NCİ YÜZYILDA HİCİV

Eski edebiyat alanında özellikle ‘İskendername’ üzerine yaptığınız çalışma çok beğenildi. Neler yapıyorsunuz?

İskendername, İskender’in hayatının Doğu Edebiyatı’na yansımasıydı. İskender, bazı kültürlerde hükümdar, bazılarında Osmanlı sultanıyken, bazılarda ise firavun. Dünyayı fethettikten sonra 32 yaşında ölen bu adam, Doğu’yu da Batı’yı da etkilemiş ilginç bir figür. Ahmedi’nin İskendername’si ve bu alandaki eserlerle 3 yıl uğraştım. Yaklaşık 10 yıl Baki’yi inceleyip kitaplar hazırladım. Şimdi de 17’nci yüzyılda hicivi araştırıyorum. Osmanlı edebiyatının dev şairinden biri olan Nefi’nin yaptığın hicvin ne kadar sert olduğuna tanık oluyorum. Sadrazama, vezirlere, alimlere büyük bir cesaretle yönelttiği sözler şaşkınlık uyandırıyor.

MAVİ SÜRGÜN

Halikarnas Balıkçısı, bir dönem hapis yattıktan sonra Nazım Hikmet ve Sabahattin Ali’yle aynı dergide çalışıyor. Akdeniz’in masmavi sularına karşı yaşarken eserlerini kaleme alıyor. Kumsaldaki ayak izini alıp ayakkabı yaptırarak hediye ettiği bir genç kızla evleniyor. Balıkçı’nın yetiştiği Şakir Paşa ailesi, ilk kadın seramik sanatçısı Füreyya’dan yazar Şirin Devrim’e pek çok sanatçı çıkarmış. Halikarnas Balıkçısı ‘Mavi Sürgün’ kitabında, kızı İsmet Kabaağaçlı da, ‘Anılar Akın Akın’ kitabında bunlara yer veriyor.

(hürriyet)

TSK tarafından PKK’nın Mahmur kampı imha edildi.
TSK mahmur kampını vurdu, Mahmur kampı bombalandı. en son haber, haber, kuzey ırak, mahmur, pkk, terör örgütü, tsk, TSK Mahmur’da...
F-35 kararı Amerikan Medyasını memnun etmedi
abd, Amerikan medyası F-35 kararından memnun değil, cnn, en son haber, erdoğan, f-35, haber, pentagon, rusya, s-400, trump, yaptırım
Rusya’dan Türkiye’ye SU-35 teklifi
su-35 teknik özellikler, su-57 teknik özellikler, f-35 ile su-35 arasındaki farklar, en son haber, f-35, haber, rusya, s-400, su-35, türkiye,...
Uçaktan daha hızlı Tren Seferleri nasıl – Güvenli mi
uçaktan hızlı tren seferleri, ucuz tren seferleri, ekonomik tren biletleri tren mi pahalı uçak mı, Amsterdam, Avrupa, Avrupa’nın uçaktan daha...
Dünya’nın en güçlü pasaportları listesi. Türkiye ise…
Dünya'nın en güçlü pasaportları listesi, Dünya'nın en değerli pasaportları listesi, dünyanın en güçlü pasaportları, Dünyanın en değerli pasaportları belli oldu,...
Dünya’nın gezilebilen – konaklamalı doğa harikası en güzel evleri
tatil yapılacak yerler, dünyada balayı yerleri, dünyada tatil yerleri, Atlanta'nın Ağaç evleri, İskoçya'nın Zeplin Evleri, Meksika'nın Casa Caracol Evleri, Bali'nin...
Karadeniz’in ünlü “Yayla Şenlikleri” nerede – nasıl yapılır
İkizdere Yayla Şenlikleri, Ovit Yayla Şenlikleri, Rize Çay festivali, Rize Turizm Festivali, Anzer Bal Şenlikleri, Anzer Yayla Şenlikleri, Ayder Doğa...
Evcil Hayvanların Gizli Yaşamı 2 2019 fragman izle
Evcil Hayvanların Gizli Yaşamı 2 fragman izle, Evcil Hayvanların Gizli Yaşamı 2 animasyon fragmanı, Evcil Hayvanların Gizli Yaşamı 2 türkçe...
Kadın giyimi ve tesettür ile ilgili ayetler – hadisler
islamda Tesettür ve Giyinme Hakkında, Tesettürle ilgili ayet ve hadisler nelerdir, Tesettür ile İlgili Ayet ve Hadisler Nelerdir, kur'an'a göre...
15 Temmuz darbe girişimi gecesinde neler oldu? İnce ayrıntılar ve Özeti
15 Temmuz darbe girişimi gecesinde neler oldu, Türkiye'nin en uzun gecesinde yaşananlar, 15 Temmuz darbe girişiminin seyrini değiştirenler, Neden TBMM...
İslamiyet’e göre müslüman kadın nasıl giyinmelidir – örtünmelidir
Kadının örtünme şekli nasıl olmalıdır, Müslüman kadının giyim şekli nasıl olmalıdır, Müslüman kadının tesettürü nasıl olmalıdır, İslam'da örtünmenin ölçüsü...
Hızır (A.S.) Aleyhisselam çağırma duası okunuşu – meali – anlamı
hızır as aleyhisselamı çağırma duası, hızır as aleyhisselamı çağırma arapça, hızır as aleyhisselamı çağırma duası meali, hızır as aleyhisselamı çağırma...
Türkiye’ye gelen S400’lere ilk tepki NATO’dan
en son haber, haber, nato, NATO’dan S-400 sevkiyatına ilk tepki, rusya, s-400, türkiye
TSK’dan askeri sevkiyat başladı.
askeri sevkiyat, en son haber, haber, mühimmat, sınır, suriye, Suriye sınırına askeri sevkiyat
Bakan Akar: S-400 süreci önümüzdeki günlerde devam edecek
Bakan Akar: S-400 süreci önümüzdeki günlerde devam edecek, en son haber, haber, hulusi akar, milli savunma bakanı, s-400
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ