Yazılarımızı Paylaşmayı unutmayın! -
$ DOLAR → Alış: 13,38 / Satış: 13,43
€ EURO → Alış: 15,14 / Satış: 15,20

ÇİÇİ (küçük) YABGU Kimdir

Dünyadaki hiçbir millet, Türkler kadar hürriyetlerine düşkün değildir.

ÇİÇİ (küçük) YABGU Kimdir
  • 28.12.2018
  • 2.868 kez okundu

Hunlar, M.Ö. 1. yüzyılın ilk yarılarına doğru eski güçlerini yitirmişlerdi. Kendi aralarındaki kavgalar, Çinli casusların faaliyetleri, birtakım tabî felaketler neticesinde, Hunlar hızla dağılmaya yüz tuttular.

Çin siyasetindeki güçlerini büyük ölçüde kaybettiklerinden, bu kez Çin’in Türkler üzerindeki politikaları etkili olmaya başladı. Özellikle Türkistan’ın doğu taraflarının elden çıkması askerî, siyasî ve ekonomik açıdan Türklere büyük darbe vurdu. Buna bağlı olarak daha önce Hun birliği dahilindeki pek çok boy ve kavim, onlardan ayrılarak, Çin ile ittifak yaptılar. Bu halkları yeniden itaat altına sokmak için özellikle Wu-sun topraklarına doğru bir sefere karar verildi. Geri dönüşleri esnasında ani bir tipinin ve kar fırtınasının çıkması yüzünden binlerce asker ve hayvan öldü. M.Ö. 71 yılında, kuzeyden bazı Tölös kabileleri, batıdan Wusunlar ve doğudan da Wu-Huanlar, aniden Hunlara saldırarak ağır bir hezimete uğrattılar.

Neticede Türkler arasındaki ilk ayrılık M.Ö. 55 yılında meydana geldi. Zor durumda kalan Türk milletinin o zaman başındaki Tanhu Ho-han-yeh (M.Ö. 58-31) Çin’in himayesine girmek istemiş, kardeşi Chih-chi’nin (Çiçi-Çiçik-Kiçik=Küçük) bu isteğe karşı çıkması üzerine, ülke ikiye bölünmüştü (M.Ö. 55).

Ho-han-yeh’in, Hunların geleceğini Çin’e bağlaması, Hun-Çin ilişkilerinde çok önemli bir noktadır. Oğlunu Çin’e rehin olarak göndermesi ve daha sonra kendisinin imparatoru ziyareti, toplulukların büyük bir bölümünün Hunlardan yüz çevirerek, Çin’e meyletmelerine sebep oldu.

Küçük (Çiçi) Yabgu, Çin’le işbirliği ve onun kontrolüne girme gibi bir durumun kendileri için utanç verici olduğunu söylüyordu. Düşüncesine itibar edilmeyip, halkın bir kısmının da ağabeyinden yana olması üzerine, emrindeki kuvvetlerle ülkenin batı kısımlarına çekildi.

Çiçi Yabgu, Tanrı Dağları ve Issık Köl civarında girdiği mücadelelerde başarı kazanmış ve bu bölgedeki teşkilatsız Türk boyları olan Tölösleri hakimiyeti altına almıştı. Fakat Çiçi Yabgu’nun güçlenmesine tahammül edemeyen Çin, Çu-Talas nehirleri arasında bir başkent yapan Hunları, 70.000 kişilik kuvvetli bir orduyla bastı ve Hun başkenti tamamen yıkıldı (M.Ö. 36). Çarpışmadan önce Çinli komutan, Çiçi’ye direnişinin boşunalığını, teslim olduğu takdirde canının bağışlanacağını, bu kadar az bir kuvvet ile bir şey yapamayacağını söylemişti.

İşte, Çiçi Yabgu, 1518 adamıyla, 70.000 kişilik Çin ordusuna karşı burada hayrete düşürücü bir direnişte bulundu ki, bu direniş, bugünkü Türk milletinin var olma sebeplerinden biridir.

Çiçi Yabgu’nun askerlerine yaptığı tarihi konuşma çok ibret vericiydi. O, şöyle diyordu:

“Boyun eğmeyeceğiz! Çünkü bu, şan ve şerefle yaşamış olan atalarımıza karşı, yapılması mümkün ihanetlerin en büyüğüdür! Atalarımız bizlere, geniş ülkelerle birlikte geleceği de emanet ettiler. Savaşçı ve suvari hayatımız sayesinde, yabancıları titreten bir millet olduk. Korumakla vazifeli bulunduğumuz bütün bu emanetleri, âdi bir ömür uğruna harcayamayız. Hepimizin bildiği gibi savaşta erlerin kaderi ölümdür. Biz ölsek de, kahramanlığımızın şanı yaşayacak, çocuklarımız ve torunlarımız diğer kavimlerin efendisi olacaktır!”

Çiçi Yabgu’nun yapmış olduğu onur mücadelesi, bir milletin onurlu bir şekilde hayatta kalma isteğini ortaya koymuştur.

Sonuçta ele geçirilen Çiçi Yabgu’nun kafası kesilerek, daha sonra Çin başkentine götürüldü ve burada herkesin görmesi için şehrin kapılarından birisinin üzerine asıldı.

Çiçi Yabgu ve yanındakilerin bağımsızlık düşünceleri, Türk Devletinin milli politikası olmuş, bu yüzden çoğu zaman Türk milleti ölümü bile göze almıştır. Onlardan binlerce yıl sonra da; Mustafa Kemal Atatürk’ün “Kurtuluş Savaşı” sırasında “Ya İstiklal, Ya Ölüm!” sözü, bu anlayışın 20. yüzyıldaki bir tezahürüdür.

Biz Türkler, millet olarak Çiçi (Küçük) Yabgu’ya çok şey borçluyuz. Bu kahraman insanların bizler için ölüme atılmaları, hayatlarını feda etmeleri, unutulmaması gereken ibret tablolarıdır. Bugün varlığımızın sebebi olan insanları maalesef hatırlamak aklımızın ucundan geçmiyor. İyi ki, Çiçi (Küçük) Yabgu var imiş, iyi ki bu milletten “bir büyük Gazi” çıkmış; hepsini rahmetle anıyoruz..

Prof. Dr. SAADETTİN GÖMEÇ

(Türk Tarihinin Kahramanları-II: Küçük Yabgu, Polis Dergisi, 13/52, Ankara 2007)

Etiketler: /

İskenderun’da kızlar tekme tokat kavga etti
Hatay’ın İskenderun ilçesine bağlı  Denizciler Mahallesi’ndeki bir parkta 8 kişilik grupta bulunan kızlar arasında mesaj atma meselesi yüzünden tartışma çıktı....
CHP’li başkana ‘dolandırıcılık’ davası
İskenderun Başsavcılığının, Turgay Abacı hakkında dolandırıcılık yaptığı iddiasıyla hazırladığı iddianame İskenderun 2. Ağır Ceza Mahkemesince kabul edildi. İddianamede, müşteki İsa...
Sanayi üretimi tahminlerden fazla daraldı
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre sanayi üretim endeksi eylülde aylık yüzde 1,5 azalırken yıllık yüzde 8,9 arttı. Piyasada aylık yüzde 0,7...
Marketlerden sonra eczacılara da denetim başladı
Sağlık Bakanlığı, piyasada bulunmadığı belirtilen ilaçlara yönelik İstanbul’da bir ecza deposu ve bazı eczaneleri denetledi.Türk Eczacıları Birliği (TEB), 6 Kasım günü yazılı açıklamayla...
Hatay dev operasyon
İçişleri Bakanlığı; Hatay’da 718 personelle ‘Eren Kış-2 Amanoslar Şehit Jandarma Er Esat Mengilli Operasyonu’ başlatıldığını duyurdu. Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamaya göre,...
Irak uyruklu DEAŞ üyesi havalimanında yakalandı
 İstanbul Havalimanı Dış Hatlar Terminali’nde 7 Kasım Pazar günü saat 08: 00’da pasaport kontrolünde, tedirgin davranışlar sergileyen Irak uyruklu bir...
Seyir halindeki tırın dorsesi yandı
Adana- Ankara karayolu Taşobası Mahallesi mevkiinde meydana geldi. Ekrem Korkmaz’ın kullandığı kalsit yüklü 51 BH 884 plakalı tırın dorsesinde bilinmeyen bir nedenle...
Kuvvetli yağış uyarısı
Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından yapılan son değerlendirmelere göre; Yurdun kuzey, iç ve doğu kesimlerinin parçalı ve çok bulutlu, Marmara’nın doğusu,...
Karısını şarj kablosuyla bağlayıp kalemle işkence yapan koca, serbest kaldı
Adana’nın Seyhan İlçesine bağlı Fevzipaşa Mahallesinde meydana gelen olayda iddiaya göre 10 yıl önce Murat G. (32) ile evlenen Gamze...
10 Kasım 1938 Hüzünlü Manşetler
10 Kasım 1938 gazete manşetleri, 10 Kasım 1938 gazeteleri, 10 Kasım 1938 hangi manşetler atıldı, 10 Kasım 1938 hangi gazeteler...
Suriye’de 6 muhalif grup Üçüncü Kolordu adıyla toplandı! Hedeflerinde Esed rejimi ve terör örgütü YPG var
Türkiye’nin Suriye’ye yönelik olası askeri harekatı öncesi kuzey sınırındaki hareketlenmeler devam ediyor. Suriye’de muhaliflerin oluşturduğu en büyük oluşum Suriye Milli...
Merkez Parkta yapılaşmalar durdurulmalıdır
Türk Mühendis Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Adana İl Koordinasyon Kurulu (İKK), düzenlediği basın toplantısında yerel yöneticilere Merkez Park’taki yapılaşmayı durdurma...
Hatay Büyükşehir Belediyesi, Hatay Yamaç Paraşütü şampiyonasına ev sahipliği yaptı
Hatay Büyükşehir Belediyesinin sponsorluğunda yapılan Türkiye Yamaç Paraşütü Hedef Şampiyonası 3. Etap yarışları tamamlandı. 18-20 Haziran tarihlerinde Samandağ Çevlik’te yapılan...
Asi Nehri’ni kaplayan su sümbüllerini temizleme çalışması sürüyor
Hatay Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığına bağlı ekipler, nehrin Antakya ilçe merkezinden geçen kısmında biriken su sümbüllerini...
Hayvanları öldüren bulunup, cezalandırılsın
Hatay’ın Defne ilçesine bağlı Sümerler Mahallesi’nde barınan ve mahalleli tarafından sahiplenen sokak hayvanlarının 7 Kasım Pazar günü zehirlenerek öldürülmeleri mahalle...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ