Yazılarımızı Paylaşmayı unutmayın! -
$ DOLAR → Alış: 5,69 / Satış: 5,72
€ EURO → Alış: 6,30 / Satış: 6,32

ÇİÇİ (küçük) YABGU Kimdir

Dünyadaki hiçbir millet, Türkler kadar hürriyetlerine düşkün değildir.

ÇİÇİ (küçük) YABGU Kimdir
  • 28.12.2018
  • 877 kez okundu

Hunlar, M.Ö. 1. yüzyılın ilk yarılarına doğru eski güçlerini yitirmişlerdi. Kendi aralarındaki kavgalar, Çinli casusların faaliyetleri, birtakım tabî felaketler neticesinde, Hunlar hızla dağılmaya yüz tuttular.

Çin siyasetindeki güçlerini büyük ölçüde kaybettiklerinden, bu kez Çin’in Türkler üzerindeki politikaları etkili olmaya başladı. Özellikle Türkistan’ın doğu taraflarının elden çıkması askerî, siyasî ve ekonomik açıdan Türklere büyük darbe vurdu. Buna bağlı olarak daha önce Hun birliği dahilindeki pek çok boy ve kavim, onlardan ayrılarak, Çin ile ittifak yaptılar. Bu halkları yeniden itaat altına sokmak için özellikle Wu-sun topraklarına doğru bir sefere karar verildi. Geri dönüşleri esnasında ani bir tipinin ve kar fırtınasının çıkması yüzünden binlerce asker ve hayvan öldü. M.Ö. 71 yılında, kuzeyden bazı Tölös kabileleri, batıdan Wusunlar ve doğudan da Wu-Huanlar, aniden Hunlara saldırarak ağır bir hezimete uğrattılar.

Neticede Türkler arasındaki ilk ayrılık M.Ö. 55 yılında meydana geldi. Zor durumda kalan Türk milletinin o zaman başındaki Tanhu Ho-han-yeh (M.Ö. 58-31) Çin’in himayesine girmek istemiş, kardeşi Chih-chi’nin (Çiçi-Çiçik-Kiçik=Küçük) bu isteğe karşı çıkması üzerine, ülke ikiye bölünmüştü (M.Ö. 55).

Ho-han-yeh’in, Hunların geleceğini Çin’e bağlaması, Hun-Çin ilişkilerinde çok önemli bir noktadır. Oğlunu Çin’e rehin olarak göndermesi ve daha sonra kendisinin imparatoru ziyareti, toplulukların büyük bir bölümünün Hunlardan yüz çevirerek, Çin’e meyletmelerine sebep oldu.

Küçük (Çiçi) Yabgu, Çin’le işbirliği ve onun kontrolüne girme gibi bir durumun kendileri için utanç verici olduğunu söylüyordu. Düşüncesine itibar edilmeyip, halkın bir kısmının da ağabeyinden yana olması üzerine, emrindeki kuvvetlerle ülkenin batı kısımlarına çekildi.

Çiçi Yabgu, Tanrı Dağları ve Issık Köl civarında girdiği mücadelelerde başarı kazanmış ve bu bölgedeki teşkilatsız Türk boyları olan Tölösleri hakimiyeti altına almıştı. Fakat Çiçi Yabgu’nun güçlenmesine tahammül edemeyen Çin, Çu-Talas nehirleri arasında bir başkent yapan Hunları, 70.000 kişilik kuvvetli bir orduyla bastı ve Hun başkenti tamamen yıkıldı (M.Ö. 36). Çarpışmadan önce Çinli komutan, Çiçi’ye direnişinin boşunalığını, teslim olduğu takdirde canının bağışlanacağını, bu kadar az bir kuvvet ile bir şey yapamayacağını söylemişti.

İşte, Çiçi Yabgu, 1518 adamıyla, 70.000 kişilik Çin ordusuna karşı burada hayrete düşürücü bir direnişte bulundu ki, bu direniş, bugünkü Türk milletinin var olma sebeplerinden biridir.

Çiçi Yabgu’nun askerlerine yaptığı tarihi konuşma çok ibret vericiydi. O, şöyle diyordu:

“Boyun eğmeyeceğiz! Çünkü bu, şan ve şerefle yaşamış olan atalarımıza karşı, yapılması mümkün ihanetlerin en büyüğüdür! Atalarımız bizlere, geniş ülkelerle birlikte geleceği de emanet ettiler. Savaşçı ve suvari hayatımız sayesinde, yabancıları titreten bir millet olduk. Korumakla vazifeli bulunduğumuz bütün bu emanetleri, âdi bir ömür uğruna harcayamayız. Hepimizin bildiği gibi savaşta erlerin kaderi ölümdür. Biz ölsek de, kahramanlığımızın şanı yaşayacak, çocuklarımız ve torunlarımız diğer kavimlerin efendisi olacaktır!”

Çiçi Yabgu’nun yapmış olduğu onur mücadelesi, bir milletin onurlu bir şekilde hayatta kalma isteğini ortaya koymuştur.

Sonuçta ele geçirilen Çiçi Yabgu’nun kafası kesilerek, daha sonra Çin başkentine götürüldü ve burada herkesin görmesi için şehrin kapılarından birisinin üzerine asıldı.

Çiçi Yabgu ve yanındakilerin bağımsızlık düşünceleri, Türk Devletinin milli politikası olmuş, bu yüzden çoğu zaman Türk milleti ölümü bile göze almıştır. Onlardan binlerce yıl sonra da; Mustafa Kemal Atatürk’ün “Kurtuluş Savaşı” sırasında “Ya İstiklal, Ya Ölüm!” sözü, bu anlayışın 20. yüzyıldaki bir tezahürüdür.

Biz Türkler, millet olarak Çiçi (Küçük) Yabgu’ya çok şey borçluyuz. Bu kahraman insanların bizler için ölüme atılmaları, hayatlarını feda etmeleri, unutulmaması gereken ibret tablolarıdır. Bugün varlığımızın sebebi olan insanları maalesef hatırlamak aklımızın ucundan geçmiyor. İyi ki, Çiçi (Küçük) Yabgu var imiş, iyi ki bu milletten “bir büyük Gazi” çıkmış; hepsini rahmetle anıyoruz..

Prof. Dr. SAADETTİN GÖMEÇ

(Türk Tarihinin Kahramanları-II: Küçük Yabgu, Polis Dergisi, 13/52, Ankara 2007)

Etiketler: /

108 lira ceza kesilen değnekçiler yeniden iş başında
istanbul haberleri, ceza haberleri, 108 lira ceza kesilen değnekçiler yeniden iş başında , İSPARK, değnekçi, İstanbul, DHA, en son haber,...
Alanya’da altyazılı tiyatro oyunu sahnelendi
alanya haberleri, tiyatro haberleri, antalya haberleri, Tiyatro oyununu yabancılar için alt yazılı sahnelediler, antalya, alanya, tiyatro, ingilizce altyazı, en son...
“Mutabakattan sonuç alınmazsa gereği yapılacak”
akparti haberleri, tbmm haberleri, operasyon haberleri, Çavuşoğlu: Mutabakattan netice alamazsak gereğini yaparız, mevlüt çavuşoğlu, dışişleri bakanı, türkiye, rusya, abd,...
Yunan güvenlik güçleri, 30 göçmeni dövüp Türkiye’ye itti
yunanistan haberleri, göçmen haberleri, Yunan güvenlik güçleri, 30 göçmeni dövüp Türkiye'ye itti, Yunanistan, Türkiye, göçmen, Edirne, Edirne 54'üncü Mekanize Piyade...
Yapı Kredi Kültür Sanat’ta kasım ayı etkinlikleri
Yapı Kredi Kültür Sanat’ta kasım ayı etkinlikleri, yapı kredi, kültür sanat, nisan, etkinlik, en son haber, haber
Emniyet müdürlüğünden dedektör köpeğe emeklilik partisi
gaziantep haberleri, polis haberleri, Emniyet müdürlüğünden dedektör köpeğe emeklilik partisi, Timsah, Gaziantep, İl Emniyet Müdürlüğü, Doğu Anadolu, Güneydoğu Anadolu, Emniyet...
Pendik’te 2 kişi 12 yaşındaki çocuğu taciz etti
pendik haberleri, istanbul haberleri, taciz haberleri, Pendik'te 2 kişi 12 yaşındaki çocuğu taciz etti, İstanbul, Pendik, Çamçeşme Mahallesi, Seher Sokak,...
Restoranda evlilik teklifi yapan adama destek yağdı
Restoranda evlilik teklifi yapan adama destek yağdı, Güney Afrika, Uber, Puma, Huawei, KFC, en son haber, haber
Sabiha Gökçen’de uçak seferleri normale döndü
istanbul haberleri, Sabiha Gökçen'de uçak seferleri normale döndü, İstanbul, Sabiha Gökçen Havalimanı, Valilik, sis, , en son haber, haber
Yıldız Kenter son fotoğrafları
vefat haberleri, Yıldız Kenter son fotoğrafları, Yıldız Kenter, tiyatro, en son haber, haber
Ersay Üner – Büşra Pekin ayrılığının perde arkası
Ersay Üner - Büşra Pekin ayrılığının perde arkası, Büşra Pekin, Ersay Üner, en son haber, haber
Cem Yılmaz: Filmi çakıldı, Defne de tekmeyi vurdu
Cem Yılmaz: Filmi çakıldı, Defne de tekmeyi vurdu, Cem Yılmaz, Defne Samyeli, en son haber, haber
Belçim Bilgin’in yeni sevgilisi
Belçim Bilgin'in yeni sevgilisi, Belçim Bilgin, Yılmaz Erdoğan, Alfredo Di Blasio, Lana Parrilla, en son haber, haber
İzmir’de cezaevinden izinli çıkan şahıs sevgilisini öldürdü
cinayet haberleri, izmir haberleri, buca haberleri, İzmir'de cezaevinden izinli çıkan şahıs sevgilisini öldürdü, İzmir, Buca, Karanfil Mahallesi, en son haber,...
Zeynep Casalini anneanne oluyor
Zeynep Casalini anneanne oluyor, Zeynep Casalini, Bodrum, en son haber, haber
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ